ماده 12- هر بخشی كه به ثبت عمومی گذارده می شود قنوات آن بخش هم باید جزو سایر املاك برای ثبت عمومی منظور و آخرین نمره آن بخش به قنوات داده شود و در اظهار نامه و در دفتر توزیع اظهارنامه وآگهیها نیز شماره واسم قنوات و مبدا و مظهر آن قید شود. 

هرگاه قنات از متعلقات ملك است و جداگانه مورد معامله واقع نمی شود تابع اصل ملك بوده و شماره مستقلی لازم ندارد . 

ماده 13- در موقع توزیع اظهارنامه در قراء مامورین عمل به وسائل مقتضی در محل رسیدگی نموده پس از تشخیص اینكه اعیانی قریه متعلق به رعایا می باشد تعیین شماره فرعی نموده واز روی شماره ردیف و دفتر توزیع اظهارنامه وارد به مالكین اعیانی اظهارنامه می دهد به مالكین عرصه هم پس از تعیین سهام آنها اظهارنامه توزیع می نماید. سپس اظهارنامه های مالكین اعیانی و عرصه را جداگانه با اخذ حق الثبت از هریك از آنها تنظیم و قبول می نماید . در موقع تنظیم آگهی ابتداء عرصه و بعدا اعیانی به اسم مالكین آگهی می شود . 

در صورتی كه اختلافی بین مالكین عرصه واعیانی پیدا شود باید بدوا به مدارك و قبالجات وبنچاق اصل مزرعه و عرصه مراجعه شود. چنانچه مدارك مالكین عرصه حاكی است كه اعیانی ها متعلق به آنان بوده ورعایا مدركی برای مالكیت خود از طرف مالك یا مالكین فعلی یا قبلی ندارند درخواست ثبت را باید از مالك عرصه و ده پذیرفته و رعایا معترض شناخته شوند وچنانچه مدارك مالكیت مالكین قراء و قصبات حكایتی از اعیانی ها ندارد یا رعایا مداركی برمالكیت خود دارند حق درخواست ثبت با رعایا است . 

ماده 14- نسبت به درخواست های ثبتی كه قبلا شده و نسبت به اعیانی های آن كه تشریفات این نظامنامنه بعمل نیامده چنانچه در موقع تعیین حدود مالكینی عرصه اعیانی را برای رعایا گواهی نمایند یا قبلا به طور كلی گواهی كرده باشند باید برای اعیانی ها شماره فرعی منظور درخواست ثبت پذیرفته آگهی نمود . 

ماده 15- در مورد املاكی كه قبلا درخواست ثبت شده و تعیین حدود بعمل آمده و مالكین حق رعایا را سنبت به اعیانی با اسامی معین قید و گواهی نموده اند وآگهی هم شده است با دریافت حق الثبت از صاحبان اعیانی و تعیین حدود آن می توان در دفتر املاك ثبت و سند مالكیت صادر نمود . 

ماده 16- املاكی كه در جریان ثبت عادی بدون قید حق اعیانی برای رعایا به ثبت رسیده وبعد در ثبت عمومی رعایا اظهار نامه داده اند چون سابقا ملك شده و جریان ثبت عمومی موردی نداشته این قبیل پرونده ها باید برای رأی مقتضی به هیأت نظارت احاله شود . 

ماده 17- در مورد املاك مشاع اگر بعضی مالكین نسبت به اعیانی ها حق را گواهی كرده وبعضی گواهی نكرده اند نسبت به اعیانی از رعایا اظهارنامه پذیرفته شده ومالكین كه حق مزبور را گواهی نكرده اند معترض شناخته می شوند . 

ماده 18- (اصلاحی 8/11/80) ملاك اخذ حق الثبت املاك قیمت منطقه بندی مذكور در ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 7/2/71 است . هرگاه در موقع ثبت ملك در دفتر املاك ارزش منطقه بندی تغییر كرده باشد بهاء‌ ملك طبق قیمت منطبقه بندی جدید تعیین می گردد در نقاطی كه قیمت منطقه بندی تعیین نشده ملك باید ارزیابی شود . اعتبار برگ ارزیابی یك سال از تاریخ تنظیم است ولو اینكه بها ملك طبق ارزیابی در دفتر املاك و سند مالكیت نوشته شده باشد . 

تبصره 1 – (اصلاحی 8/11/80) چنانچه متقاضی ثبت قبل از ثبت ملك در دفتر املاك بخواهد معامله نماید در پاسخ پرسش نامه دفاتر اسناد رسمی برای معامله باید مبلغ وصولی حق الثبت تعیین و به دفترخانه اعلام شود تا مابه التفاوت بقایای ثبتی ملك را براساس قیمت منطقه بندی دریافت وبه حساب مربوطه واریز نماید . 

تبصره 2- (الحاقی 8/11/80 ) در مواردی كه پس از ثبت وصدور سند مالكیت مالك برای گرفتن سند مالكیت به اداره ثبت مراجعه ننماید ودر مقام معامله برآید طبق تبصره فوق رفتار شود . 

ماده 19- (اصلاحی 8/11/80) هرگاه نسبت به قسمتی از ملكی بنحو مشاع و یا مفروز اظهارنامه پذیرفته شده نسبت به بقیه سهام برخلاف اظهارنامه اولی اظهارنامه پذیرفته نخواهد شد در صورت توافق مالكین مطابق آن عمل می گردد و چنانچه قبلا اظهارنامه هم به عنوان مشاع و هم مفروز پذیرفته شده مصدور سند مالكیت موكول به رفع اختلاف در دادگاه است . 

ماده 20- قلم خوردگی و كسر واضافه كردن در مندرجات اظهارنامه ممنوع و اگر توضیحی لازم باشد باید صریحا ذكر شده وبه نمونه (امضاء ) متصدی مربوطه (نماینده تنظیم اظهارنامه ) ومستدعی ثبت برسد . 

تخلف از مقررات این ماده موجب مسئولیت خواهد بود .